Çocuklarda Bakteriyel Menenjit
Çocuklarda Bakteriyel Menenjit
- Menenjit, beyin ve omuriliği çevreleyen zarların enfekte edilmesi sonucu oluşan ciddi bir hastalıktır.
- İnsanlık tarihi kadar eski bir hastalıktır, izleri milattan önce 7000’li yıllara ait neolitik ve milattan önce 3500 Mısır iskeletlerinde saptanmıştır.
- Tıbbi bir acil durumdur, kalıcı işlev veya doku bozukluğu ve ölüm riski vardır; bu nedenlerle acil tıbbi müdahale gerektirir.
Yaygınlık
- Her yıl dünya genelinde 1.2 milyondan fazla bakteriyel menenjit vakası görülür
- Özellikle bebekler, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler risk altındadır. Hastaların %75’i 3 ay-3 yaş arasındadır
- Tedavisiz olgularda ölüm oranı %100’e yakındır, tedavi edilse bile ölüm oranı %15 civarındadır
- Yaşayan her 5 kişiden 1’inde kalıcı arazlar (işitme kaybı-en sık, havaleler, zeka problemleri, öğrenme güçlüğü, konuşma bozukluğu, körlük, felçler, uzuv kaybı, vs.) görülür
Kolaylaştırıcı faktörler
- Küçük yaş: Özellikle yenidoğan
- Bağışıklık yetmezliği: Kompleman eksikliği gibi primer İY, immünsüpresif ilaç kullanımı, malignite, splenektomi
- Temas: Menenjit geçiren bireyle temas
- Yakın dönemde enfeksiyon: Solunum yolu enfeksiyonları, kalp içi iltihabı, vb.
- Seyahat: Hastalığın sık görüldüğü bölgelere (Hac, umre, Afrika menenjit kuşağı) seyahat
- Kafa travması: Delici kafa travması, işitme cihazı takılması, beyin ameliyatı geçirme, vb.
- Anatomik problemler: Dermal sinüs, üriner sistem anormallikleri
- Kronik sistemik hastalık: Diyabet, renal yetmezlik, adrenal yetmezlik, vb.
Bakteriyel Menenjit Belirtileri Nelerdir?
Ateş, baş ağrısı, bulantı, kusma, boyun sertliği, sırt ağrısı, ışığa duyarlılık, bilinç değişiklikleri, havale, vücutta döküntüler
Etkenler
Bakteriler, virüsler, parazitler ve mantarlar ve enfeksiyon-dışı nedenler (romatolojik hastalıklar, ilaçlar, beyin tümörleri, kistler, vs) menenjite neden olabilir. En yaygın nedenlerden birisi bakteriler olup, bakteriler arasında Neisseria meningitidis, Streptococcus pneumoniae ve Haemophilus influenzae ilk sıralarda yer alır.
Bulaşma: Genellikle solunum yolu ile olur.
Tanı
Tanı için pek çok yöntem birlikte kullanılır:
Menenjit klinik belirtilerinin olması
Hekimin saptadığı muayene bulgularının olması
Kan testleri
Beyin-omurilik sıvısı (BOS) analizleri
Görüntüleme yöntemleri (BT, MR)
Tedavi
Antibiyotikler: Damardan verilen güçlü antibiyotik tedavileri enfeksiyonu tedavi etmek için en kısa sürede başlanmalıdır.
Destekleyici tedavi: Solunum, dolaşım ve sıvı desteği, ağrı kesiciler, ateş düşürücüler, varsa nöbet tedavisi vs.
Korunma
Aşılama: Her iki tip meningokok aşıları (meningokok ACWY ve B), pnömokok, Hib ve diğer rutin çocukluk çağı aşılamaları oldukça önemlidir.
Hijyen: Ellerin sık sık yıkanması, hasta kişilerle yakın temastan kaçınılması.
Temas sonrası profilaksi: Yüksek riskli temaslılara temastan sonraki ilk 24 saat içinde koruyucu antibiyotik dozu önerilir (hastanın ev içi temaslılarına, aynı kreşe giden arkadaşlarına, öpen ya da aynı diş fırçasını kullananlara, ortak yiyecek, içecek, bardak, çatal, bıçak, vb. kullananlara ve aynı ortamda uyuyanlar kişilere)
Sonuç olarak; bakteriyel menenjit, hızlı ve etkili tedavi gerektiren ciddi bir enfeksiyondur. En önemli yaklaşım, hastalık gelişmeden önce aşılama ve hijyen önlemleri ile korunmak olmalıdır.
Prof.Dr. Soner Sertan KARA
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı , Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları
Yayınlanma tarihi: 25.08.2024
Güncellenme tarihi: 25.08.2024
Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.